Zwalczanie i leczenie choroby roztoczowej

tekst: Ryszard Kostecki

Pszczelarstwo, Rok XI, nr 5, maj 1960 — Ryszard Kostecki

Ryszard Kostecki

strona 142

Zakład Chorób Owadów Użytkowych IW w Swarzędzu

Wykrycie przez Stanisława Kirkora w roku 1950 w pow. Nysa, woj. opolskie, pierwszego ogniska nienotowanej dotąd W Polsce choroby roztoczowej zapoczątkowało u nas okres walki z tym groźnym schorzeniem pszczół, podlegającym obowiązkowi zgłaszania i zwalczania.

Masowe wystąpienie choroby stwierdzono po raz pierwszy w roku 1904 na wyspach brytyjskich Wight. W ciągu kilku lat wszystkie tamtejsze pasieki zostały przez nią zupełnie wyniszczone. Zaraza szybko rozprzestrzeniła się w Anglii, a w 1922 roku stwierdzono ją we Francji, następnie w Szwajcarii, Niemczech, Austrii, ZSRR i Czechosłowacji, gdzie do roku 1950 opanowała większość pasiek, powodując w nich ogromne straty.

Przyczyną choroby jest mały, gołym okiem prawie niewidzialny roztocz - świdraczek pszczeli (Acarapis Woodi). Wyglądem zewnętrznym przypomina on świerzbowca ludzkiego czy zwierzęcego i ma dobrze rozwinięty aparat gębowy typu gryząco-ssącego. Rozwój roztoczy u pszczoły przebiega zwykle w tchawkach pierwszej pary. Młode i zapłodnione samice składają tam do 10 jaj, z których po 4—5 dniach wylęgają się larwy, a te po przejściu kilku wylinek przekształcają się w dorosłe pasożyty.

Zarówno roztocze jak i ich larwy odżywiają się krwią pszczoły, kalecząc przy tym i dziurawiąc ściany tchawek. Światło tchawek wypełniają pasożyty ,ich wylinki i odchody, utrudniając i hamując oddychanie. Stałe pobieranie hemolimfy (krwi) przez pasożyta oraz wywołane przez niego zmiany w przewodach oddechowych prowadzą do zmian chorobowych w mięśniach i ich porażenia, wskutek czego pszczoła traci często zdolność do lotu i ginie.

Roztocze atakują przede wszystkim pszczoły młode w wieku do 5 dni. W okresie zimowym ,gdy brak w roju młodych pszczół, rozwój pasożyta choć w mniejszym stopniu może przebiegać u nasady stawu skrzydłowego, powodując jego uszkodzenie, prowadzące często do wywichnięcia skrzydeł lub ich zupełnego odpadania. Skrzydła chorej pszczoły dają się wówczas łatwo urwać wraz ze stawem.

Schorzenie jest chorobą ulową, to znaczy, że najlepsze warunki do swego rozwoju znajduje, gdy pszczoły zmuszone są do dłuższego okresu przebywania w ulu (zimowla, okresy niepogody). Rój, który raz uległ zakażeniu, bez pomocy z zewnątrz jest najczęściej skazany na zagładę.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy