Zagadnienie surowców woskowych (część I)

tekst: Stanisław Surdacki

Pszczelarstwo, Rok IX, nr 7–8, lipiec–sierpień 1958 — STANISŁAW SURDACKI

CZĘŚĆ I

STANISŁAW SURDACKI

strona 196

1. Zapotrzebowanie wosku

W chwili obecnej zapotrzebowanie na wosk jest w Polsce duże, produkcja natomiast niedostateczna. Przyczyną tego jest skurczenie się pasiek na skutek działań wojennych i odbudowy w latach następnych. Powiększanie się ilości pni zmniejsza z jednej strony podaż rynkową wosku, z drugiej zaś zwiększa zapotrzebowanie na węzę przez samo pszczelarstwo. Z tej przyczyny pszczelarstwo z trudem pokrywa zapotrzebowanie własne na wosk, a nieznaczne nadwyżki nie wystarczają do zaspokojenia potrzeb przemysłu. Zastosowanie wosku w przemyśle jest różnorodne, a zastąpienie go artykułami podobnymi nie zawsze możliwe. Przy wyrobie węzy te ostatnie w ogóle nie wchodzą w rachubę. Toteż w latach ubiegłych zachodziła potrzeba sprowadzania wosku z zagranicy. W roku 1948 importowano 10 000 kg wosku pszczelego, w latach 1949—1956 około 20 000 kg rocznie. A jednak pszczelarstwo nasze może i powinno pokryć w całości krajowe zapotrzebowanie na wosk pszczeli.

2. Susz woskowy

Zajmiemy się tu opisem surowców woskowych i omówimy, w jaki sposób można z nich wydobyć więcej wosku niż dotychczas i zapobiec bezużytecznemu marnowaniu się dużych ilości tego cennego produktu.

Dla uzupełnienia wiadomości w tej dziedzinie przeprowadziłem szereg badań laboratoryjnych oraz prób technicznych. Te ostatnie zostały dokonane w wytłaczalni wosku w Lublinie w ciągu 1948 i w pierwszej połowie 1949 r. Badania te umożliwią ułożenie wskazówek do oceny surowców woskowych, tzn. suszu i wytłoczyn pod względem zawartości w nich wosku oraz możliwości jego wydobycia. Mogą one również posłużyć pszczelarskim placówkom gospodarczym przy organizacji skupu oraz przerobu surowców woskowych.

By zapoznać czytelnika z właściwościami surowca woskowego, konieczne jest przytoczenie niektórych zjawisk z życia pszczół, które wpływają na starzenie się plastrów. Larwa pszczela przez trzy doby jest żywiona mleczkiem, a następnie papką składającą się z miodu i pyłku kwiatowego. Przez cały okres żerowania niestrawne resztki pokarmu larwa zatrzymuje wewnątrz siebie. Dopiero wtedy, gdy pszczoły już zasklepiają komórkę, larwa wyrzuca jednorazowo na dno cały ładunek odchodów. Następnie ruchami ciała rozmazuje je cienką warstewką po dnie i ściankach komórki. Na tej warstewce larwa przędzie kokon, wypuszczając jedwabną nić, wytwarzaną przez specjalne gruczoły. Nić tę układa ona równomiernie ruchami głowy na dnie, ściankach i wieczkach komórki. Po wygryzieniu młodej pszczoły, robotnice oczyszczają tę komórkę i powlekają jej wnętrze jakby lakierem, do czego używają kitu i śliny. W ten sposób po każdym pokoleniu pozostaje wewnątrz komórki cieniutka błonka złożona z trzech warstw: odchodów, oprzędu i lakieru. Toteż im więcej pszczół wyhodowało się w plastrze, tym bardziej plaster ciemnieje. Odchody układają się w komórce niezupełnie równomiernie. Więcej nagromadza się ich na dnie niż na ściankach i więcej w załamaniach den komórek niż na ich płaszczyznach. Z tego powodu wnętrze komórki z czasem nie tylko maleje, ale i zmienia swój kształt. Mniej więcej po 22 pokoleniach dno komórki pszczelej staje się półkuliste. Zaokrąglają się również kąty między ściankami.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy