Rola bartnictwa w dziejach

tekst: Piotr Komorowski

Pszczelarstwo, Rok IX, nr 4, kwiecień 1958 — PIOTR KOMOROWSKI

winieta działu „Przeszłość i tradycja pszczelarska” — rysunek ostu przy czarnym pasie z napisem

PIOTR KOMOROWSKI

strona 110

Niewątpliwie podstawą egzystencji gromad koczujących ludzi w czasach przedhistorycznych było zbieractwo oraz łowiectwo. Zbierano dziko rosnące rośliny — owoce, bulwy, kłącza oraz owady i skorupiaki. Podbierano jaja z ptasich gniazd, łowiono ryby, polowano na ptaki i dzikie zwierzęta. Nawet wówczas, gdy umiejętność wytwarzania żywności już się rozpowszechniła, w dalszym ciągu obok rolnictwa i hodowli bydła niepoślednią rolę spełniały czynności zbierackie, jak np. podbieranie miodu dzikim pszczołom. Już w epoce starszego kamienia — paleolitu — pierwotny człowiek nie szczędził wysiłku przy poszukiwaniu i wybieraniu dzikim pszczołom miodu. Świadczy o tym malowidło skalne odkryte we wschodniej Hiszpanii w Alpery przedstawiające kobietę wybierającą miód (rys. niżej). Również liczne dowody spożywania miodu w czasach historycznych Egiptu dają nam malowidła i reliefy (płaskorzeźby) z grobowców egipskich epoki dynastycznej. Egipcjanie nie tylko spożywali sam miód, lecz mieszali go również z winem. Przy ceremoniach sepukralnych dotyczących czynności przy balsamowaniu i mumifikacji ciała zmarłego, używano wosku pszczelego do zalepiania oczu, nosa i ust. Używano go również przy modelowaniu masek pośmiertnych faraonów i dostojników królewskich. Z okresu epoki brązu znane jest nam znalezisko z Guldhoj w Danii. W kurhanie, w którym znaleziono trumnę drążoną w kłodzie dębowej, znajdowało się między innymi naczynie wykonane z kory brzozowej z resztkami miodu rozmieszanego w winie żurawinowym. Przy produkcji ozdób brązowych w odlewnictwie używano wosku do sporządzania form glinianych, tzw. „na wosk tracony“.

rysunek — postać wspinająca się po linach do gniazda dzikich pszczół, z naczyniem w ręku, wokół pszczoły
Malowidło ścienne z Alpery we wschodniej Hiszpanii przedstawiające kobietę wybierającą miód dzikich pszczół (wg Obermajera)

Wielkie spożycie wosku nie świadczy jednak o tym, że w tym czasie zajmowano się hodowlą pszczół. W krajach śródziemnomorskich, a być może i w umiarkowanej strefie Europy, częściowe udomowienie pszczół nastąpić musiało w epoce brązu. O tym, że ludność słowiańska spożywała miód, świadczą wzmianki historyczne zamieszczone u pisarzy rzymskich. Pryskos, który w roku 448 dostał się na dwór Attyli na Węgrzech, wymienia napój nazwany przez ludność miejscową „medos“ — miód. Również pisarz arabski pochodzenia żydowskiego, Ibrahim Ibn Jakub podaje, że „Polska Mieszki obfituje w żywność, mięso, miód i rolę orną“. Następnie w wielu wzmiankach, dotyczących szlaków handlowych między państwami barbarzyńskimi a Imperium Rzymskim podaje, że z krajów słowiańskich eksportowano między innymi skóry, miód, wosk, bursztyn.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy