Preparaty chemiczne w rolnictwie a pszczelarstwo

tekst: Ryszard Kostecki

Pszczelarstwo, Rok XVIII, nr 5, maj 1967 — Dr Ryszard Kostecki

Dr Ryszard Kostecki

strona 1

Smiercionośna mgła z opryskiwacza Huragan tym razem nie była groźna dla pszczół — zabieg przeprowadzano wczesną wiosną
Smiercionośna mgła z opryskiwacza Huragan tym razem nie była groźna dla pszczół — zabieg przeprowadzano wczesną wiosną

W ostatnich latach, z uwagi na nasilenie się chemizacji rolnictwa szybko wzrasta liczba zatruć pszczół substancjami chemicznymi.

Nawet tak mało zdawałoby się toksyczne nawozy sztuczne mogą w pewnych przypadkach stać się przyczyną strat w rojach — na przykład — gdy stosuje się tak zwane dolistne dokarmianie lub nawożenie roślin. Polega ono na opryskiwaniu roślin wodnymi roztworami nawozów sztucznych, często w okresie kwitnienia. Otóż w takich przypadkach mogą zdarzyć się mniej lub bardziej powszechne zatrucia pszczół. Przeprowadzając dolistne dokarmianie roślin należy zwrócić uwagę, czy na polach objętych zabiegiem nie ma roślin nektarujących, odwiedzanych masowo przez pszczoły. W takim przypadku n[?][?][?]ży zabieg przeprowadzić wieczorem lub wczesnym rankiem, aby rośliny przeschły przed oblotem pszczół.

Największe jednak znaczenie mają zatrucia preparatami chemicznymi stosowanymi w ochronie roślin. Preparaty te, ogólnie zwane pestycydami, służą do zwalczania różnych organizmów szkodliwych i odznaczają się dużą toksycznością dla pszczół.

Do pestycydów zaliczamy różne substancje stosowane w ochronie roślin, płodów rolnych, środków spożywczych i in. przed szkodnikami, czynnikami chorobotwórczymi i chwastami. Jest to więc bardzo obszerna grupa substancji trujących wytwarzanych syntetycznie w fabrykach chemicznych lub przygotowywanych z kwiatów roślin, minerałów itp.

Pestycydy klasyfikuje się najczęściej według ich przeznaczenia i na tej podstawie wyróżniamy wśród nich następujące grupy:

I. Zoocydy (środki do zwalczania szkodliwych zwierząt): 1) insektycydy (środki owadobójcze), 2) akarycydy (środki roztoczobójcze), 3) rodentocydy (środki gryzoniobójcze). 4) nematocydy (środki nicieniobójcze, 5) limacydy (środki ślimakobójcze).

II. Fungicydy (środki grzybobójcze).

III. Bakterycydy (środki bakteriobójcze).

IV. Herbicydy (środki chwastobójcze).

Oprócz wymienionych grup toksycznością dla pszczół odznaczają się także inne substancje stosowane w rolnictwie i zaliczane również do pestycydów: 1) defolianty (środki do usuwania liści roślin) 2) atraktanty (środki przynęcające szkodniki), 3) repelenty (środki odstraszające szkodniki), 4) synergetyki (środki synergizujące tj. zwiększające działanie innych pestycydów).

Najbardziej niebezpieczne dla pszczół są środki owadobójcze — insektycydy. Większość insektycydów działa na różne owady i jest między innymi silnie toksyczna dla pszczół.

Z uwagi na sposób działania na owady dzielimy insektycydy na trzy grupy: żołądkowe. kontaktowe i gazowe. Granice między tymi grupami nie są wyraźne i wiele insektycydów działa w kombinowany sposób.

Insektycydy żołądkowe. Działają one trująco na owady po spożyciu ich z rośliną lub innym pokarmem. Z tego względu stosuje się je przeciw owadom o gryzącym aparacie gębowym, np. gąsienicom motyli, chrząszczom itp.

strona 2

To opryskiwanie kwitnącego sadu stało się powodem zatrucia pszczół z pobliskich pasiek
To opryskiwanie kwitnącego sadu stało się powodem zatrucia pszczół z pobliskich pasiek

Do najczęściej stosowanych insektycydów żołądkowych należą preparaty arsenowe, barowe i fluorowe. Dla pszczół najbardziej trujące są preparaty arsenowe (arseniany), stosowane niegdyś powszechnie do opylania i opryskiwania roślin lub przygotowywania zatrutych przynęt.

Pszczoły zatruwają się zbierając pyłek i nektar zawierający insektycydy. Po przedostaniu się zatrutego pokarmu do jelita środkowego trucizny działają na nabłonek powodując jego degenerację. Przenikają także do jamy ciała i działają toksycznie na inne tkanki i narządy.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy