Polskość Dzierżona w świetle dokumentów Jego i niemieckich
tekst: Stanisław Mazak
Pszczelarstwo, Rok XXXII, nr 12, grudzień 1981 — Ks. Stanisław Mazak
Ks. Stanisław Mazak
strona 10
Były narody, które wygasły z utratą niepodległości. Od 1348 r. Śląsk podlegał Czechom, w 1526 r. przeszedł pod panowanie Habsburgów, a później do Prus i Rzeszy Niemieckiej. Śląsk zachował świadomość, że jest odwieczną cząstką Polski, tworzył polską kulturę i wydawał twórców tej kultury. Piękne określenie lux ex Silesia (światło ze Śląska) rozbrzmiewało w Polsce przez wieki, jako wyraz uznania dla wielkich Ślązaków: Witelona (Vitelo, Witelon 1230—1280, napisał Optykę, wyjaśnił budowę oka i właściwości wzroku, ta Optyka była aktualna do XVII w., wykorzystał ją Kopernik), Mikolaja Kopernika, którego przodkowie pochodzili ze Śląska, ks. dr. Jana Dzierżona, pisarzy, rektorów i profesorów Uniwersytetu Jagielońskiego.
Rodzinne Łowkowice Dzierżona mają polskie nazewnictwo odojcowskie, ojciec Łowko, a synowie Łowkowice (por. pan — panicze). Schematismus des Bistums Breslau für das Jahr 1853 podaje: w Łowkowicach 1092 osoby mówią po polsku, 0 po niemiecku. Dane do druku podawał proboszcz. Schulchronik wykazuje w 1907 r.: 7 dzieci mówi tylko po niemiecku, 77 tylko po polsku, pozostałe są dwujęzyczne. Der Kreis Kreuzburg, Berlin- Friedenau, T. I., s. 235—240; „W 1907 r. w Łowkowicach i w dwu sąsiednich wioskach 531 głosów na 718 oddanych padło na polskiego posła”. W czasie Górnośląskiego Plebiscytu w kluczborskim powiecie największą liczbę polskich głosów oddali Łowkowiczanie. Łowkowice odwiedziłem (S.M.) w 1953 r., ks. proboszcz oświadczył: duszpasterzuję tu 17 lat, nie miałem tu ani jednego kazania po niemiecku, na nieszporach śpiewaliśmy zawsze psalmy przetłumaczone z łaciny przez Kochanowskiego i ks. Wujka. Wyjątek stanowiły hitlerowskie czasy.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
