Odruchy warunkowe przy przestawianiu się pszczół z jednych roślin na drugie

tekst: Archiwum miesięcznika „Pszczelarstwo”

Pszczelarstwo, Rok V, nr 3, marzec 1954

winieta działu „Przodujące pszczelarstwo radzieckie” — rysunek ula w krajobrazie

strona 10

Taki tytuł nosi artykuł, który ukazał się w nr 12 miesięcznika „Pczełowodstwo“ z roku ubiegłego. Autorem tej pracy jest A. Woskresienskaja, pracownik naukowy Instytutu Fizjologii Akademii Nauk ZSRR. Ciekawy ten artykuł podajemy w obszernym streszczeniu.

Opracowanie skutecznych sposobów, pozwalających na kierowanie czynnością pszczół lotnych, ma duże znaczenie dla rozwoju pszczelnictwa. W tym zakresie dużą wagę ma zwłaszcza szybkość przerzucanie się pszczół z jednego wziątku na drugi. Zagadnienie to jest możliwe do rozwiązania w oparciu o badania fizjologii czynności nerwowych pszczół lotnych.

Aby ułatwić czytelnikowi „Pszczelarstwa“ zrozumienie dalszego ciągu artykułu, należy omówić pokrótce współczesny pogląd na fizjologię czynności nerwowych zwierząt, pogląd oparty na wynikach badań wielkiego uczonego radzieckiego Pawłowa.

Pawłow rozróżnia u zwierząt dwa rodzaje czynności nerwowych: niższe (wrodzone) czyli inaczej mówiąc — instynktowe oraz czynności wyższe, jakie zostały nabyte w czasie trwania życia osobnika. Czynności nerwowe wyższe można określić jako „doświadczenie“ życiowe, które zwierzę zdobywa stopniowo przez zetknięcie z otoczeniem.

Na całość czynności instynktowych składa się cały łańcuch odruchów automatycznych, które Pawłow nazwał bezwarunkowymi. Gdy pies ukłuty szpilką cofa łapę, będzie to odruch bezwarunkowy. Gdy natomiast młode pszczoły wylatujące na przegrę krążą dokoła wylotu, a po pewnym czasie zdolne są do nieomylnego powracania do swego gniazda, wytwarza się w ich układzie nerwowym odruch inny, nazwany przez Pawłowa warunkowym, gdyż jest on uzależniony od warunków otoczenia, a wywołany przez warunkowe bodźce.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy