O pierwszej książce pszczelarskiej w Polsce

tekst: Franciszek Osiak

Pszczelarstwo, Rok IX, nr 11, listopad 1958 — FRANCISZEK OSIAK

winieta działu „Przeszłość i tradycja pszczelarska” — rysunek ostu z liściem przy czarnym pasie z napisem

FRANCISZEK OSIAK

strona 333

W nr 5 „Pszczelarstwa“ z ub. r. pisałem o traktacie pszczelarskim zamieszczonym w średniowiecznym dziele Crescentyna „Ruralium commodorum libri XII“. Traktat ten, stosunkowo obszerny i wyczerpujący, nie był tworem rodzimym, mimo iż bardziej swoiste cechy próbowali mu nadać jego polscy tłumacze — Andrzej Trzyciecki i Bartłomiej Kłodziński, żyjący w XVI wieku. Nie jest przypadkiem, że jednym z pierwszych druków gospodarczych w języku polskim była właśnie książka w całości poświęcona hodowli pszczół. Potrzebę takiej książki spowodował szybki rozwój gospodarki pasiecznej, dający się zauważyć w Polsce od czasów pierwszych Jagiellonów. Znaczny wpływ na to zjawisko miały ówczesne wysokie ceny na produkty pszczele, zwłaszcza na wosk, zarówno w kraju, jak i na rynkach zagranicznych. (Problemowi cen na miód i wosk w dawnej Polsce poświęcę osobny artykuł).

W r. 1614 w drukarni Akademii Zamojskiej ujrzała światło dzienne książka nosząca tytył: „Nauka koło pasiek z informaciey Pana Walentego Kąckiego Anno MDCXII w Komarnie u mnie Jana Ostroroga, wojewody poznańskiego spisana. W Zamościu Roku M.D.C.XIII. Drukował Marcin Łęski, Typogr. Akad. Zamoysk.“ Do starodruku liczącego zaledwie 36 stronic tekstu (format A4) pszczelarz-bibliofil ma szczególny sentyment. Okaz to dziś niemały, spotkać go można w kilku zaledwie bibliotekach. Pierwsza polska książka pszczelarska musiała się cieszyć poczytnością u współczesnych, kiedy w 17 lat później, w r. 1631, księgarz lubelski — Jakub Wirowski — wydaje ją powtórnie. Następna z kolei edycja ukazała się dopiero w r. 1821 w Wilnie. Wydał ją Aleksander Żółkiewski, zapewne więcej dla celów historycznych niż na potrzeby praktyczne. Przed wiekiem spopularyzował jej treść znany pszczelarz i publicysta rolniczy, Adam Mieczyński, przedrukowując ją dwukrotnie w swej książce „Pszczelnictwo polskie“ (Warszawa, 1858 i wyd. II, 1862).

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy