O nienormalnościach w rozwoju pszczoły

tekst: Jadwiga Guderska

Pszczelarstwo, Rok X, nr 10, październik 1959 — J. Guderska

winieta działu „Pszczelarstwo za granicą” — rysunek liścia klonu z owocem-skrzydlakiem przy czarnym pasie z napisem

strona 280

Druga część obszernego artykułu W. Fyga, którego wyjątki podawane były w poprzednim numerze „Pszczelarstwa”, omawia różne anomalie będące wynikiem zaburzeń w procesie rozwoju pszczoły. Prowadzą one bądź do zamierania czerwiu w różnych stadiach rozwojowych, bądź też do powstawania osobników wykształconych nienormalnie.

Częściej niż by to można przypuszczać występuje zjawisko składania przez matkę zupełnie normalnie rozwiniętą i unasienioną jaj płonnych, tzn. częściowo lub całkowicie niezdolnych do rozwoju. Czerwienie jest zazwyczaj obfite, ale świeżo złożone jajo, które nie różni się wyglądem zewnętrznym od normalnego, nie rozwija się zupełnie, bądź też rozwój zarodka ulega z niewiadomych przyczyn zahamowaniu, tak że zamiera on na krótko przed porzuceniem osłon jajowych.

Przez dłuższy czas sądzono, że przyczyną tego zjawiska jest brak mleczka w komórce z jajem, chociaż już Helikofer, który w 1864 r. opisał jako pierwszy tę anomalię, dowiódł za pomocą przekonujących doświadczeń, że pogląd ten jest niesłuszny. Gdy plaster ze zdrowymi jajami przeniesiony został do rodziny, w której pojawiały się jaja płonne, wszystkie komórki były natychmiast zaopatrywane w mleczko i rozwój zarodków przebiegał normalnie. Jeśli natomiast poddano plaster z płonnymi jajami do innej zdrowej rodziny, jaja ulegały jak poprzednio wysychaniu, a pszczoły usuwały je z komórek. Doświadczenia te dowodzą, że ta nienormalność musi być dziedziczna, a rolę decydującą odgrywa prawdopodobnie jakiś czynnik śmiercionośny zawarty w jaju. O ile autorowi wiadomo, szczegóły struktury jaja płonnego nie były dotychczas dokładnie badane, a mogłoby to nas pouczyć co do sposobu oddziaływania zgubnego czynnika na komórki, tkanki czy narządy powstającego zarodka. Możliwe też, że istnieje więcej niż jedna przyczyna pojawiania się jaj płonnych.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy