Najważniejsze składniki pokarmu pszczół. BIAŁKO

tekst: Zbigniew Lipiński, Renata Olesiejuk

Pszczelarstwo, Rok LXIII, nr 11, listopad 2012 — Dr hab. Zbigniew Lipiński, mgr inż. Renata Olesiejuk

Dr hab. Zbigniew Lipiński, PAN Olsztyn,

mgr inż. Renata Olesiejuk, Zalbki

strona 2

Na skutek postępującego ubożenia szaty roślinnej coraz trudniej jest pszczołom znaleźć odpowiednie dla nich rośliny pożytkowe. Zróżnicowana wartość odżywcza tych roślin, tworząca ich bioróżnorodność, rozpoznawana jest przez pszczoły dzięki takim „wskazówkom” jak zapach, kolor, aromat itp. Wzorce tych wskazówek znajdują się w pamięci genetycznej pszczół. Przykładem jest fakt, że owady te wabi szczególnie pyłek koloru żółtego. Termin „bioróżnorodność” oznacza tu nie tylko biologiczne zróżnicowanie gatunków roślin pożytkowych w ogóle, ale również ich biorównoważność pod względem zawartych w pyłku, nektarze czy propolisie składników odżywczych, często o przeciwstawnym działaniu biologicznym, np. hormonów roślinnych. W tym kontekście wielce znamienne jest, że pszczoły unikają pyłku, który powoduje silne zaburzenia w równowadze metabolitów w hemolimfie.

W przypadku pyłku podstawą wspomnianego mechanizmu adaptacyjnego jest jego atrakcyjność jako podstawowego źródła wymienionych substancji odżywczych, wyznaczana przede wszystkim przez wskaźniki aromatyczne, zaś w mniejszym stopniu – wskazówki zapachowe, wizualne oraz dotykowe. Najlepszym tego dowodem jest fakt, że niektóre (acetonowe) frakcje tłuszczowe izolowane z pyłku silnie wabią pszczoły, stąd atrakcyjność pyłku znacznie podnosi dodanie do niego np. olejku anyżkowego. Zapach pyłku pozbawionego aromatu nie wabi pszczół.

Dzięki adaptacyjnym zdolnościom pszczół wielkość przynoszonego przez nie obnóża pyłkowego zależy nie tylko od rodzaju zbieranego pyłku (fot. 1), ale również od pogody. Oto przykład. Bardzo małe obnóża są również wtedy, kiedy pszczoły zbierają pyłek z mniszka lekarskiego, bowiem pyłek ten jest pokryty kropelkami tłuszczu i daje się zbijać w bardzo twarde ładunki. Podobnie w czasie chłodu i wiatru obnóża są wyraźnie mniejsze.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy