Mikołaj Witwicki — zapomniany pszczelarz polski

tekst: Franciszek Osiak

Pszczelarstwo, Rok IX, nr 5, maj 1958 — FRANCISZEK OSIAK

winieta działu „Przeszłość i tradycja pszczelarska” — rysunek ostu z liściem przy czarnym pasie z napisem; pod spodem nazwisko autora „FRANCISZEK OSIAK”

FRANCISZEK OSIAK

strona 149

W początkach XIX wieku pszczelarstwo na ziemiach polskich przechodzi okres wielkich przeobrażeń. Władze administracyjne, rzekomo z troski o stan lasów, zaczęły na niektórych terenach przymusowo likwidować hodowlę pszczół w barciach. Proces rozwoju pszczelnictwa przydomowego, hamowany ciągłymi wojnami, nie równoważył ubytku miodu i wosku powstałego na skutek tych nieprzemyślanych zarządzeń. Mimo, że ceny produktów pszczelich kształtowały się w owych czasach dla pasieczników korzystnie, rozwój hodowli pszczół po klęskach i zniszczeniach wojennych postępował zbyt wolno. Stan większości pasiek dworskich przedstawiał przysłowiowy „obraz nędzy i rozpaczy“. Hodowcy zaś, rekrutujący się z warstwy chłopskiej, wciąż dźwigać musieli niewspółmierny ciężar danin i opłat na rzecz dworu. Wysokość świadczeń z tego tytułu sięgała nieraz połowy ogólnego dochodu z pszczół. Gospodarka pasieczna prowadzona w sposób przestarzały, przy zmniejszających się systematycznie pożytkach pszczelich, nie mogła zapewnić dobrych zbiorów.

Rzecznikiem postępu w pszczelarstwie był w tym okresie Mikołaj Witwicki, wybitny publicysta, doświadczony hodowca i dobry organizator. Postać to ze wszech miar godna przypomnienia. Szkoda, że w całej naszej dotychczasowej literaturze pszczelarskiej poświęcono jej tak mało miejsca. Z drobnych wzmianek we współczesnej Witwickiemu prasie, z własnych wypowiedzi rozrzuconych po kartach jego książek, z krótkich zaledwie notatek w encyklopediach polskich i rosyjskich, spróbuję nakreślić sylwetkę naszego wybitnego kolegi sprzed stulecia.

Mikołaj Witwicki urodził się w r. 1764 w Galicji, w Żarkach — dziedzicznej wsi jego ojca, odległej o kilka mil od Halicza. Po początkowej nauce w domu przyszły pszczelarz kończy gimnazjum w Stanisławowie. Po kilku latach studiów na Uniwersytecie Lwowskim Witwicki

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy