Co warto wiedzieć o kaukaskich pszczołach

tekst: Wacław Michalski

Pszczelarstwo, Rok XV, nr 5, maj 1964 — opr. Wacław Michalski

strona 16

winieta działu „Za granicą” — rysunek dwóch sześciokątnych komórek plastra

Ludność Gruzji zajmowała się pszczelarstwem od niepamiętnych czasów. O tym świadczą różne podania, które dotrwały do naszych czasów oraz zapiski historyczne. Jeszcze dziś można spotkać gniazda dzikich pszczół w mało dostępnych górach. Ich większym siedliskiem jest rejon Czhorockuski w żlebie Hobis-Chali, gdzie ze szczelin skał często wycieka miód. Nawet nazwy skał związano z pszczołami. Na przełęczy Hiszahunaf w pobliżu miasta Kutaisi jest skała „Sataplia” co w tłumaczeniu na język polski brzmi „miodowa”. W Signahskim rejonie jest „Putkris-góra”, co znaczy „Góra Pszczół”.

W czwartym wieku przed naszą erą żołnierze wojsk greckich pod wodzą Ksenofonta — historyka i wodza w jednej osobie — wracali z podbojów przez Kolchidę. Najadłszy się miodu rozchorowali się z objawami nadużycia alkoholu. A miodów było, jak pisze Ksenofont, bardzo dużo, bo Gruzja była pełna pszczół. Dziś wiemy, że przyczyną tego był nektar z azalii i rododendronów, którego pszczoły zbierają bardzo dużo. Nowoczesna chemia stara się znaleźć środek na zneutralizowanie tej trucizny w miodach kaukaskich.

Bogata roślinność — od podzwrotnikowej nad morzem aż do górskiej w głębi kraju — sprzyjała dużemu rozwojowi pasiecznictwa. Gdy na nizinach kwitną drzewa owocowe i inne wczesne rośliny miododajne, a pszczoły nawet już zaczynają się roić, to w górnych strefach jeszcze nie ma oblotu wiosennego. We wrześniu na wybrzeżu Morza Czarnego jeszcze trwa wziatek, a w górach pszczoły już są przygotowane do zimowli.

W rejonach wysokogórskich w specyficznych warunkach klimatycznych i przy odmiennej roślinności alpejskiej o głęboko osadzonych nektarnikach kształtowała się na przestrzeni tysiącleci rasa pszczół tak zwanych szarych górskich gruzińskich. Roślinom tym pszczoła szara górska gruzińska zawdzięcza wydłużenie jezyczka średnio od 7 do 7,4 mm. Następnie cechą charakterystyczną tej rasy jest wyjątkowa zdolność zbioru nektaru z roślin tego samego gatunku, ale zakwitających w różnych porach z racji różnic w poziomie pastwisk.

Jeśli dziś wiemy coś więcej o tej pszczole, zawdzięczamy to wielu dawnym i współczesnym uczonym, którzy życie jej badali. Pierwszy z nich, uczony rosyjski nazwiskiem Pałłas podróżując w roku 1773 po południowej Rosji stwierdził znaczne różnice między pszczołami południowej i północnej Rosji, i pszczołę kaukaską nazwał Apis remipes. Jak się później okazało z jego opisów i porównań z późniejszymi badaniami, nazwę tę dał pszczołom żółtym północno kaukaskim zamieszkującym południowe stoki głównego grzbietu kaukaskiego.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy