Badania nad zwalczaniem warrozy kwasem szczawiowym w postaci aerozolu wytwarzanego za pomocą ultradźwięków (część 2)
tekst: Archiwum miesięcznika „Pszczelarstwo”
Pszczelarstwo, Rok LXIII, nr 10, październik 2012
strona 11
Jesienią 2006 roku skonstruowano nowy, bardziej wydajny aparat do stosowania roztworu kwasu szczawiowego w postaci aerozolu (fot. 3). Wydatek 10% roztworu tego kwasu podczas zabiegów wykonywanych z jego użyciem wynosił około 9 ml/min. W trakcie zabiegu ulegało kondensacji w wężu łączącym około 3 ml/min. Tak więc do rodziny pszczelej (wnętrza ula) trafiało tylko około 6 ml aerozolu (co odpowiada 0,6 g krystalicznego kwasu szczawiowego) na minutę, a podczas zabiegów trwających 2, 3 lub 4 minuty – odpowiednio 1,2, 1,8 i 2,4 g. Podczas zabiegów kontrolnych za pomocą aparatu Varrox do odparowywania roztworu kwasu szczawiowego, do każdego ula wprowadzono w ten sposób ilość tego roztworu odpowiadającą 2 g tego kwasu. W ulach szwajcarskich skuteczność stosowania roztworu kwasu szczawiowego w postaci aerozolu za pomocą nowego aparatu była podobna do skuteczności zabiegów z użyciem aparatu Varrox (tab.), a pszczoły podobnie znosiły te zabiegi. W ulach Dadanta (przy zimnej zabudowie) skuteczność zabiegów z użyciem roztworu kwasu szczawiowego w postaci aerozolu, które trwały 3 minuty, była o przeszło 10% mniejsza w porównaniu z zabiegami wykonanymi za pomocą aparatu Varrox. W ulach tego typu skuteczność badanych zabiegów, bez względu na to, czy trwały 2, 3 lub 4 minuty, była taka sama i niezależnie od czasu ich trwania niewystarczająca w okresie, w którym były one wykonywane. Należy wiedzieć, że objętość uli Dadanta jest prawie dwa razy większa od objętości uli szwajcarskich (przy ciepłej zabudowie). Jest więc możliwe, że aerozol gromadzi się w dolnej części uli Dadanta i dlatego skuteczność zabiegu w tych ulach jest mniejsza niż w ulach szwajcarskich. Późniejsze badania potwierdziły to przypuszczenie. Stąd wziął się pomysł, aby wdmuchiwać aerozol od góry zamiast przez wylot ula. Wymagałoby to dodatkowego otworu w daszku ula. Innym rozwiązaniem mogłoby być wdmuchiwanie aerozolu przez wylot ula, ale z użyciem silniejszego wentylatora. Doświadczenia przeprowadzone w 2006 roku potwierdziły, że pszczoły dobrze znoszą zabiegi z użyciem 10% roztworu kwasu szczawiowego w postaci aerozolu (wykres, część 1. – „Pszczelarstwo” 9/2012).
W doświadczeniu przeprowadzonym w 2008 roku zabiegi z użyciem roztworu kwasu szczawiowego w postaci aerozolu wykonywano za pomocą takiego samego aparatu jak w 2006 roku, tylko w ulach Dadanta, do których wdmuchiwano ten aerozol od góry. Aby móc sprawdzić, czy aerozol równomiernie wypełnia wnętrze uli, ule doświadczalne przykryto przezroczystymi daszkami z pleksiglasu (fot. 4). Okazało się, że do należytego wykonania tego rodzaju zabiegu niezbędna jest odległość między górnymi beleczkami ramek z czerwiem i daszkiem ula wynosząca około 2,5 cm. W takich warunkach aerozol może najpierw równomiernie wypełnić wolną przestrzeń pod daszkiem, a następnie krążyć między poszczególnymi plastrami ku dołowi. W rezultacie udaje się równomiernie rozprowadzić aerozol również
strona 12

w ulu Dadanta. Wspomniany bardziej wydajny aparat ultradźwiękowy pozwalał wprowadzić do ula podczas jednego zabiegu z użyciem 10% roztworu kwasu szczawiowego 1,43 mg (gdy zabieg trwał 3 minuty) lub 1,54 mg (gdy zabieg trwał 4 minuty) tego kwasu. W pasiece Liebefeld średnia skuteczność zabiegów wynosiła odpowiednio 81 lub 78%. Uzyskane wyniki były jednak gorsze od wyników zabiegów kontrolnych wykonanych za pomocą aparatu Varrox, których średnia skuteczność wynosiła 94%, ze względu na niską skuteczność zabiegów z użyciem aparatu ultradźwiękowego w trzech rodzinach. Przyczyny słabego działania zabiegów w tych rodzinach nie są znane. Najniższa skuteczność wynosiła w tym wypadku pomimo sprzyjających warunków meteorologicznych zaledwie 15%. W innej pasiece porównywalna średnia skuteczność zabiegów z użyciem aparatu ultradźwiękowego wynosiła 96% (gdy zabieg trwał 3 minuty) lub 97% (gdy zabieg trwał 4 minuty) i była istotnie wyższa od skuteczności zabiegów wykonanych za pomocą aparatu Varrox. Wyniki pokazują, że zabiegi z użyciem aparatu ultradźwiękowego mogą być bardzo skuteczne również w ulach Dadanta, ale pod warunkiem zachowania wystarczającej odległości między daszkiem ula i plastrami z czerwiem. Dotyczy to nawet zabiegów z użyciem mniejszej dawki kwasu szczawiowego (około 1,5 g) w porównaniu z dawką stosowaną w zabiegach wykonanych za pomocą aparatu Varrox (2 g).
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
