Prekursor genetyki

tekst: Jerzy Gnerowicz

Artykuł z numeru 9/2022 miesięcznika „Pszczelarstwo” kup ten numer w wersji drukowanej

W lipcu minęło 250 lat od chwili narodzin o. Grzegorza Jana Mendla, pszczelarza naukowca, którego działalność pozostawiła trwały ślad w naukach przyrodniczych. 

Ojciec Grzegorz Jan Mendel zasłynął przede wszystkim jako odkrywca podstawowych praw dziedziczności [J. Gnerowicz, 2016], stąd też historycy nauki nazwali go ojcem genetyki. Po czasie okazało się, że wkład czeskiego pszczelarza w rozwój nowożytnej myśli pszczelarskiej jest znacznie bardziej poważny, toteż warto go przypomnieć. 

Późniejszy odkrywca biologicznych praw rządzących dziedziczeniem cech urodził się 20 lipca 1822 roku w rodzinie Antona Mendla, pańszczyźnianego chłopa, we wsi Hynčice w powiecie Novy Jičin na Morawach, otrzymując na chrzcie imię Jan. Już od wczesnych lat pomagał ojcu w rodzinnym gospodarstwie, przejawiając zainteresowanie otaczającym go światem. Dziecięcych lat sięga też pierwszy kontakt z pszczołami i pasieką, który na stałe wpisał się w podświadomość dziecka i przypomni o sobie w latach dojrzałych. Wyjątkowe zdolności dostrzegli w dziecku zarówno miejscowy proboszcz, jak i nauczyciel szkoły elementarnej, którzy nakłaniali ojca małego Jana, by posłał dziecko do oddalonego o kilkadziesiąt kilometrów gimnazjum w Opawie. 

Celowo eksponuję fakt, że przy szkołach, do których uczęszczał syn Mendlów, znajdowały się pasieki. W ogrodzie przykościelnym założył ją proboszcz, a zarazem katecheta, który z wielką pasją oswajał podopiecznych z pszczołami, organizując spotkania w pasiece po niedzielnych nabożeństwach. Oceniając te wydarzenia z perspektywy czasu, nie można mieć wątpliwości, że był to wspaniały sposób edukacji. Co prawda, nie dysponujemy dokumentami opisującymi niedzielne lekcje, nie zachowały się także wspomnienia uczniów, ale życiorys syna Mendlów to najlepszy dowód na to, że nauka nie poszła w las. Ojcu, który był ogrodnikiem, praktykując szkółkarstwo i sadownictwo, młody Jan zawdzięcza też praktyczną wiedzę z zakresu rolnictwa i ogrodnictwa. 

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

W tym numerze — Wrzesień 2022

  1. Punkt widzeniaPodgrzewanie rodzin pszczelich (4) – różnice między gospodarką w ulach nieogrzewanych i ogrzewanychStefan Jerzy Siudalski pełna treść po wykupieniu10 min
  2. Rozmowa miesiącaUprawiam pszczelarstwo alpejskie – mówi Johannes GritschGabriela Wilczyńska pełna treść po wykupieniu11 min
  3. InneGardenia 2022Redakcja pełna treść po wykupieniu1 min
  4. InneKomunikat: zmiana ceny miesięcznika pszczelarstwo od stycznia 2023 rokuRedakcja pełna treść po wykupieniu2 min
  5. Gospodarka pasiecznaPorady z Pszczelej Woli: wrzesieńTomasz Kędziora pełna treść po wykupieniu9 min
  6. Gospodarka pasiecznaDwumateczne pszczelarzenie w pasiece profesjonalnejBronislav Gruna pełna treść po wykupieniu10 min
  7. Choroby, szkodniki, zatruciaBariery anatomiczne i funkcjonalne chroniące pszczoły przed zakażeniami i inwazjami pasożytniczymi – odporność układu pokarmowego (2)Marek W. Chmielewski pełna treść po wykupieniu12 min
  8. Pożytki i zapylanieWrzos i jego bliscy krewniMarek Pogorzelec pełna treść po wykupieniu4 min
  9. Przegląd badań naukowychSprawozdanie z 59. Naukowej Konferencji Pszczelarskiej (4)Piotr Skubida, Marta Skubida pełna treść po wykupieniu11 min
  10. Ludzie-miejsca-wydarzeniaMiejskie pasieki LublinaErnest Stawiarz pełna treść po wykupieniu4 min
  11. ApiterapiaProdukty pszczele w leczeniu boreliozyBartosz Olszak pełna treść po wykupieniu5 min
  12. Historia pszczelarstwaPrekursor genetykiJerzy Gnerowiczdostępny dla Ciebie10 min

Podobne wpisy