Zapobieganie chorobie zarodnikowcowej i jej zwalczanie

tekst: Ryszard Kostecki

Pszczelarstwo, Rok XIV, nr 5, maj 1963 — Dr Ryszard Kostecki

Dr Ryszard Kostecki

strona 123

Najgroźniejszą i najbardziej rozpowszechnioną obecnie chorobą pszczół dorosłych jest niewątpliwie choroba zarodnikowcowa (nosema), która do roku 1954 nie przedstawiała w kraju większego niebezpieczeństwa dla rozwoju pasiek i ich produkcji. Od tego czasu ilość stwierdzonych przypadków choroby zaczęła wzrastać i utrzymuje się obecnie na wysokim poziomie obejmując swym zasięgiem większość pasiek w niektórych rejonach. Szkody, jakie nosema wywołuje w pogłowiu pszczół, czerwiu, straty w miodzie, pyłku i wosku bywają często bardzo duże. Nic też dziwnego, że przez wielu pszczelarzy choroba ta została nazwana „zmorą pasiek”.

Badania wagi nektaru i pyłku przynoszonego przez pszczoły zdrowe i chore dowiodły, że ogólna masa zapasów przynoszonych przez pszczoły chore jest o wiele mniejsza od masy pyłku i nektaru zebranego przez owady zdrowe (30—45%). Inne doświadczenia wykazały, że choroba zarodnikowcowa wydatnie skraca okres życia chorych pszczół.

Zarazę wywołuje mały, gołym okiem niewidoczny, jednokomórkowy organizm zwierzęcy zwany zarodnikowcem pszczelim. Rozwój jego przebiega w jelicie środkowym pszczoły, gdzie uszkadza on poważnie komórki nabłonkowe, w których się rozmnaża. Poza organizmem pszczoły źródła zarazy stanowią najczęściej plamy kału pszczół na plastrach z miodem i pyłkiem oraz na ścianach ula, gdzie pasożyt występuje w postaci zarodników. Są one otoczone dość grubą otoczką chitynową i cechują się znaczną odpornością na działanie różnych czynników.

Zakażenie następuje wskutek spożycia pokarmu zawierającego zarodniki i odbija się w poważnym stopniu na całym organizmie pszczoły. Poza zmianami w przewodzie pokarmowym i upośledzeniem trawienia następuje u młodych pszczół zanik gruczołów wydzielających mleczko. Spadek produkcji mleczka odbija się na sposobie żywienia matki, co z kolei prowadzi do zmniejszenia czerwienia, niedorozwoju jaj i młodych wygryzających się pszczół. W wypadku, gdy zakażeniu ulegnie matka, jajniki jej ulegają zmniejszeniu, a tempo czerwienia jeszcze bardziej słabnie wskutek zaniku jaj w jajnikach i jajowodach. Im silniejsze jest zakażenie roju, tym większe obserwujemy zahamowanie przybytku młodych pszczół, co ma zasadniczy wpływ na rozwój i wysokość zbiorów miodu.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy