Warto uprawiać ciemierniki – wczesnowiosenne rośliny pożytkowe
tekst: prof. dr hab. Bożena Denisow
Pszczelarstwo, Rok LXIII, nr 3, marzec 2012 — Dr Bożena Denisow
Dr Bożena Denisow
Katedra Botaniki, Pracownia Biologii Roślin Ogrodniczych, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
strona 16



Zjawiska okresowe w przyrodzie, w tym kwitnienie, powtarzają się rokrocznie z niezmienną prawidłowością. Wraz ze wzrostem temperatury i wydłużaniem dnia w życiu roślin pojawiają się poszczególne fazy fenologiczne. W strefie klimatu umiarkowanego pierwsze rośliny zakwitają już w lutym, ale przeważnie pozostają niezauważone przez pszczoły zimujące jeszcze w ulu. Jednak wraz z ewidentnym ocieplaniem klimatu, obserwujemy coraz częstsze wczesne budzenie się całej przyrody do życia. Warto więc zadbać o pojawianie się w ogrodach przydomowych zwiastunów wiosny, tym bardziej, że rośliny te charakteryzują się długim okresem kwitnienia, trwającym przez cały marzec, a przedłużającym się niekiedy aż do końca kwietnia.
W krajowych ogrodach jako jedne z pierwszych zakwitają różne gatunki z rodzaju Helleborus – ciemiernik. Są to efektowne byliny należące do rodziny Ranunculaceae (jaskrowate). W naturze rosną na górskich obszarach Europy, głównie w Alpach, Apeninach, Karpatach, a także w górach Azji. Liście wszystkich ciemierników są skórzaste, grube, z cechami adaptacji do kseromorfizmu, a więc przystosowane do dużej insolacji (nasłonecznienia), oszczędzające wodę w okresach jej niedoboru. Gatunki ciemierników zaadoptowane do warunków górskich potrafią przetrwać załamanie pogody (np. opady śniegu) nawet, jeśli wejdą już w fazę kwitnienia. Wstrzymują wtedy rozwój pąków kwiatowych, ale zdarzające się systematycznie w okresie wczesnej wiosny spadki temperatur poniżej 0°C nie uszkadzają kwiatów. Aby ochronić elementy generatywne, kwiaty potrafią przymykać okwiat. Lekkie przymrozki nie niszczą też pąków, a więc nie ograniczają obfitości kwitnienia. Ciemierniki należą do roślin obficie kwitnących. Jeden egzemplarz potrafi wytworzyć w sezonie nawet około 320 kwiatów (H. lividus – ciemiernik niebieskawy). Kwiaty najczęściej mają pięć dużych i barwnych działek okwiatu. Stanowią one dobrze widoczną powabnię – białą, różową, bordową lub zieloną, rzadko spotykaną. Tuż pod epidermą (tkanką okrywającą, która stanowi zewnętrzną osłonę okwiatu) znajdują się duże przestwory międzykomórkowe wypełnione powietrzem. Taka budowa anatomiczna umożliwia przepuszczanie światła do głębszych warstw, co wzmacnia barwę, a więc zwiększa efekt powabni. Barwa przyciąga owady, ale nie tylko trzmiele, bo również pszczoły miodne, które w słoneczne dni chętnie pracują na kwiatach (nawet kilka zbieraczek na jednym kwiecie). Znajdują one w kwiatach ciemierników obfity pożytek nektarowy i pyłkowy. Nektar wydzielany jest w miodnikach, które są przekształconymi płatkami korony. Ich liczba w kwiecie waha się od 5 (H. foetidus)
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
