Straty rodzin pszczelich wciąż nękają pszczelarzy
tekst: Grażyna Topolska
Pszczelarstwo, Rok LXII, nr 4, kwiecień 2011
Pomimo dużych nakładów finansowych oraz zaangażowania bardzo wielu naukowców próbujących wyjaśnić przyczynę zjawiska CCD (zespołu ginięcia rodzin pszczelich) straty rodzin pszczelich w USA i w niektórych rejonach Europy wciąż są wysokie. W USA po niewielkim spadku zimą 2008/2009 straty zimą 2009/2010 wzrosły do 34,4%, przy czym średnia strat w pasiece tej zimy była najwyższa odkąd problem CCD pojawił się w tym kraju (rys. 1). Biorąc pod uwagę, że obecnie w USA jest nieco ponad 2 mln rodzin pszczelich, podczas gdy pod koniec lat 40. ubiegłego wieku było ich prawie 6 mln, to trudno się dziwić, że utrzymująca się wciąż tendencja spadkowa populacji pszczół, przyciąga uwagę nie tylko pszczelarzy, ale także naukowców, władz, ogółu społeczeństwa i oczywiście prasy.
Nowe teorie dotyczące przyczyn CCD
Rys. 1. Straty rodzin pszczelich w ciągu czterech sezonów zimowych w USA.
Od trzech lat uważa się, że CCD powstaje w wyniku nakładania się na siebie wielu czynników, ale co jakiś czas pojawiają się w prasie codziennej rewelacyjne informacje, że określono już główny powód ginięcia pszczół. Po niepotwierdzonych badaniami naukowymi doniesieniach, że pszczoły zabijają fale emitowane ze stacji telefonii komórkowej, za kolejnego winowajcę uznano wirus izraelskiego paraliżu pszczół (IAPV), który wykryto prawie we wszystkich ginących rodzinach z objawami CCD. Później jednak stwierdzono, że wirus najprawdopodobniej znajduje dogodne warunki do namnażania się w rodzinach już osłabionych przez inne czynniki i dlatego może być uznany za jeden ze wskaźników pojawienia się CCD, a nie jego przyczynę. Inne badania wskazują, że zabójcze dla pszczół jest działanie jednocześnie dwóch organizmów chorobotwórczych: Nosema ceranae - stosunkowo nowego pasożyta pszczoły miodnej (uważanego przez Hiszpanów za przyczynę ginięcia rodzin pszczelich w Hiszpanii) oraz nowo odkrytego u tej pszczoły wirusa opalizującego bezkręgowców (IIV- Invertebrate iridescent virus). Natomiast ostatnio często wspomina się o rezultatach badań Jeffa Pettisa z USA, potwierdzonych między innymi przez prace francuskich naukowców. Wynika z nich, że skumulowane działanie Nosema ceranae i imidakloprydu (pestycydu z grupy neonikotynoidów) wywoływało dużą śmiertelność wśród pszczół, podczas gdy śmiertelność pszczół będących pod wpływem tylko jednego z czynników o takim samym natężeniu była niewiele wyższa, niż u pszczół kontrolnych. Natomiast wyniki ankiety przeprowadzonej wśród amerykańskich pszczelarzy wskazują, że 31% z nich za główną przyczynę strat poniesionych zimą 2009-2010 uważa głód, 29% - pogodę, 23% - słabą siłę rodzin, a jedynie 3% - pestycydy. Jednak ci ostatni pszczelarze utracili średnio aż 64% rodzin. Objawy CCD obserwowało 3% pszczelarzy, ale straty w ich pasiekach wynosiły średnio 64,5%. Najwięcej strat z objawami CCD oraz z podejrzeniem o zatrucie zgłaszali pszczelarze zawodowi.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
