Stan pasiek szlacheckich w Polsce w XVI—XVIII wieku w świetle źródeł archiwalnych

tekst: Franciszek Osiak

Pszczelarstwo, Rok VII, nr 12, grudzień 1956 — FRANCISZEK OSIAK

FRANCISZEK OSIAK

strona 4

Wiadomości nasze o stanie pszczelarstwa w dawnej Polsce są wciąż jeszcze stosunkowo skromne. Ogłoszone na ten temat opracowania mają w dużej mierze charakter albo zbyt ogólnikowy, bez należytej podbudowy źródłowej, albo też poświęcone są jakimś drobnym wycinkom z historii bartnictwa i pasiecznictwa. Bez poznania jednak tych drobnych wycinków, każda praca usiłująca omówić całość zagadnienia nie spełni swego zadania.

Do rzędu niewyjaśnionych dotąd należycie zagadnień należy m. in. sprawa struktury dawnego pszczelnictwa. Wiemy, że Polska do połowy XVII wieku była poważnym producentem miodu i wosku. Wiemy również, że w okresie następnym, od połowy XVII do końca wieku XVIII panowały u nas z racji ciągłych wojen i „niespokojności“ warunki niesprzyjające dla hodowli pszczół. Wciąż jednak produktów pszczelich mieliśmy pod dostatkiem, eksport zaś miodu, a zwłaszcza wosku, z Polski był stosunkowo znaczny.

W czyim głównie ręku znajdowała się ta interesująca nas gałąź rolnictwa? Jest faktem, że pszczelarstwem zajmowali się przeważnie chłopi. Obok bartników, dla których hodowla pszczół w barciach leśnych, na niektórych zwłaszcza terenach, była zajęciem podstawowym, istniały od dawna liczne pasieki wiejskie, gdzie pszczoły hodowano w kłodach, na Podolu zaś i Ukrainie również i w kószkach słomianych. I chłopi właśnie dostarczali na rynek owych dużych ilości miodu i wosku, z czego tylko pewna niewielka część szła do obcych krajów w formie eksportu. Wprawdzie przeciętna wydajność produktów pszczelich z pnia nie była duża, jednakże z jednej strony liczebność pasiek była znaczna, z drugiej odbudowa ich po stratach spowodowanych chorobami pszczół lub też złą zimowlą, a zwłaszcza po zniszczeniach wojennych, następowała stosunkowo szybko. Działo się tak pomimo uciążliwych opłat pobieranych przez szlachtę i duchowieństwo w formie oczkowego, dziesięciny, dani miodowej itp.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy