Postępowanie przy chorobach pszczół w świetle obowiązujących przepisów weterynaryjnych
tekst: Ryszard Kostecki
Pszczelarstwo, Rok XVII, nr 4, kwiecień 1966 — Dr Ryszard Kostecki
Dr Ryszard Kostecki
strona 1
Instrukcja (1966 r.)
strona 2
Do zaraźliwych, zwalczanych z urzędu chorób czerwiu i pszczół należą: zgnilec złośliwy (amerykański), kiślica (zgnilec europejski, zwany także łagodnym) i choroba roztoczowa.
Drogi zakażenia przy zgnilcu złośliwym i kiślicy
Rozprzestrzenianie się zaraźliwych chorób czerwiu następuje zwykle za pośrednictwem:
A. Pszczół, przy ich rabunkach i błądzeniu oraz przewożeniu chorych pasiek w okręgi nie zagrożone. Najczęściej osłabione chorobą roje bywają napadane przez roje silne i żywotne, stąd zwykle najsilniejsze pnie w pasiece ulegają zakażeniu, przenosząc do swych gniazd wraz ze zrabowanym miodem przetrwalniki zgnilca;
B. Pszczelarza, który bardzo łatwo może przenosić zarazę zanieczyszczonymi rękami, sprzętem, narzędziami pasiecznymi, przez przestawianie plastrów z pni zakażonych do zdrowych oraz przez podkarmianie pszczół zdrowych miodem zakażonym;
C. Pustych i starych uli (po zamarłych pszczołach) pozostających w pasiece bez odkażenia oraz zabezpieczenia przed dostępem pszczół;
D. Szkodników i pasożytów pszczół.
Drogi zakażenia przy chorobie roztoczowej
Przy chorobie roztoczowej jedyną drogą szerzenia się zarazy jest bezpośredni kontakt pszczół chorych ze zdrowymi. Choroba może szerzyć się poprzez wychodzące i wędrujące roje (wyroje) błądzenie, rabunek, naloty trutni oraz poddawanie matek z zarażonych pasiek. Dlatego szczególną groźbą może być hodowla matek na sprzedaż w pasiece opanowanej chorobą roztoczową.
strona 3
I. OPIS CHORÓB ZWALCZANYCH Z URZĘDU
- Zgnilec złośliwy, zwany także amerykańskim (Histolisis infectiosa perniciosa larvae) wywoływany jest przez zarazek — lasecznika larwy — Bacillus larvae White. Choroba ta może występować w ulu w ciągu całego sezonu czerwienia matki. Jednak najostrzejszy jej przebieg obserwuje się zwykle w drugiej połowie lata, co przypuszczalnie wiąże się z okresem najwyższej przeciętnej temperatury i częstym przegrzaniem gniazda — sprzyjającym rozwojowi zarazka.
Lasecznik larwy ma zdolność wytwarzania zarodników (przetrwalników), które są chorobotwórcze dla larw pszczelich starszych (6—8-dniowych), natomiast dla pszczół dorosłych, ludzi i innych zwierząt nie są szkodliwe. Larwy pszczele zakażają się najczęściej w okresie, gdy pszczoły zaczynają je karmić miodem i pyłkiem, a więc zawsze przed zasklepieniem komórki. Zaraza wewnątrz ula szerzy się za pośrednictwem pszczół, które w czasie usuwania zamarłych larw lub poczwarek zanieczyszają swe odnóża, narządy gębowe i powłoki ciała przetrwalnikami — przenosząc je w ten sposób do pokarmu, którym karmione są larwy.
W początkowym stadium zgnilca brak jest zwykle dostrzegalnych objawów. Początek choroby zbiega się zazwyczaj z okresem, gdy na kondygnacji gniazdowej postawiona jest nadstawka (maj, czerwiec). W tym czasie pszczelarz rzadziej zagląda do gniazda, co utrudnia wczesne rozpoznanie pierwszych objawów. Również zasklepianie komórek uniemożliwia obserwację larw i ich zamierania. Postępujące zmiany pośmiertne, a przede wszystkim zmiany w wyglądzie zasklepów komórkowych z zamarłym czerwiem, pozwalają na dostrzeżenie zakażenia.
Przy obserwacji ula z zewnątrz objawem nasuwającym
strona 4
podejrzenie zaawansowanego już rozwoju zgnilca złośliwego, jest zmniejszenie się liczby wylatujących lub powracających z pola pszczół oraz dający się wyczuć z niewielkiej odległości od wylotka ula zapach przypominający woń gotującego się kleju stolarskiego. W gnieździe natomiast można zauważyć pojawianie się coraz większej ilości czerwiu rozkładającego się pomiędzy normalnym i zdrowym. Stąd wygląd czerwiu na plastrze ma charakter rozstrzelonego. W miarę postępu choroby rój słabnie coraz bardziej, wykazuje nastrój przygnębienia, pracuje niechętnie i ospale.
Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”
Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.
Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna
Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.
Masz już dostęp? Zaloguj się.
