Kojarzenie pszczół w bliskim pokrewieństwie a wylęgalność letalnych jaj

tekst: Jerzy Woyke

Pszczelarstwo, Rok XV, nr 5, maj 1964 — Doc. dr Jerzy Woyke

okładka: winieta „Pszczelarstwo”; zdjęcie młodej kobiety wąchającej gałązkę o białych gronach kwiatów; u dołu sześciokąty z numerem „5”, napisem „Organ Polskiego Związku Pszczelarskiego”, rysunkiem pszczoły i rokiem 1964
Okładka numeru 5/1964

Doc. dr Jerzy Woyke Zakład Pszczelnictwa SGGW

strona 1

zdjęcie kwitnącej gałązki drzewa owocowego

Znajomość praw dziedziczenia jest podstawą wszelkiej pracy hodowlanej. W pszczelnictwie musimy kierować się się tymi prawami zarówno wtedy, gdy chcemy wyhodować pszczoły bardziej produktywne, jak i wtedy, gdy chodzi o wyhodowanie pszczół odpornych na choroby czy środki owadobójcze. Dotychczas nie prowadzono w Polsce prac doświadczalnych nad dziedzicznością pszczół. Dlatego też przed kilku laty rozpoczęto takie prace w Zakładzie Pszczelnictwa SGGW. Badania te okazały się bardzo owocne, gdyż doprowadziły do odkrycia powstawania trutni z zapłodnionych jaj, a być może w niedalekiej przyszłości uda się wyhodować zupełnie nową pszczołę.

Oryginalne wyniki tych badań ukazały się w Biuletynie PAN Cl. V, No z 1963 r., cztery prace zostały wydrukowane w 1962 i 63 r. w międzynarodowym naukowym czasopiśmie pszczelarskim wydawanym w Anglii, niektóre fragmenty w Pszczelniczych Zeszytach Naukowych, a całość została zreferowana na ostatnim Międzynarodowym Kongresie Pszczelarskim w Pradze. Stąd streszczenia lub całkowite przedruki znalazły się w wielu zagranicznych czasopismach pszczelarskich. Najobszerniej pisano dotychczas na ten temat w czechosłowackim czasopiśmie „Vcelarstvi” nr 10/1963 i radzieckim „Pczełowodstwie” nr 2/1964 r.

Obecnie w kilku artykułach pragnąłbym zapoznać czytelników „Pszczelarstwa” z niektórymi fragmentami prowadzonych ostatnio w Zakładzie prac.

Otóż od dawna było wiadomo, że kojarzenie zwierząt czy roślin w zbyt bliskim pokrewieństwie prowadzi do obniżenia żywotności ich potomstwa. Dzięki opanowaniu techniki sztucznego unasieniania podobne zjawisko zauważono również i u pszczół.

Amerykanin Mackensen podał w 1951 roku, że po kojarzeniu pszczół braci z siostrami od części matek otrzymywano w plastrach roboczych bardzo rozstrzelony czerw. Zjawisko to było tym dziwniejsze, że matki składały jaja normalnie do wszystkich komórek, lecz larwy rozwijały się tylko w połowie komórek. W pniach tych nie panowała również żadna choroba. Jednocześnie czerw produkowany przez te same matki w komórkach trutowych był normalny, zwarty. Wiadomo, że matki składają do komórek trutowych jaja niezapłodnione. Przyczyna rozstrzelonego czerwiu w komórkach roboczych, gdzie jak wiadomo, matki składają jaja zaplemnione, musiała więc tkwić w samym zapłodnieniu jaja.

Ten tekst pochodzi z archiwum „Pszczelarstwa”

Pełne teksty starszych roczników miesięcznika otwiera dostęp do archiwum: w cenie prenumeraty rocznej albo osobno za 15,00 zł miesięcznie.

Na miesiąc — 15 zł Na 6 miesięcy — 45 zł Na 12 miesięcy — 95 zł Prenumerata roczna

Dostęp włącza się automatycznie w chwilę po opłaceniu.

Masz już dostęp? Zaloguj się.

Podobne wpisy